Uczelnia powstała w 1945 roku w Sopocie jako Państwowy Instytut Sztuk Plastycznych. Inicjatorami jej powstania byli zaprzyjaźnieni ze sobą artyści: Janusz Strzałecki, Krystyna i Juliusz Studniccy, Hanna i Jacek Żuławscy, Józefa i Marian Wnukowie, którzy kierowani chęcią włączenia się do odbudowy Gdańska i współtworzenia jego życia artystycznego, przyjechali w tym czasie na Wybrzeże. Pierwszy rok akademicki inaugurowano 15 października 1945 roku. Studia rozpoczęło wtedy 22 studentów. Z końcem tego roku zmieniono nazwę uczelni na Państwową Wyższą Szkołą Sztuk Pięknych (przemianowaną później na Państwową Wyższą Szkołą Sztuk Plastycznych w Gdańsku). Program oparto na ścisłej współpracy malarstwa i rzeźby ze sztukami użytkowymi: architekturą wnętrz, meblarstwem, tkactwem, ceramiką i grafiką użytkową.