Aktualności

Polityka wrażliwości młodych twórców

2017-07-07
Najlepsze Dyplomy 2017, e-kultura

Panel dyskusyjny krytyków sztuki towarzyszący IX Ogólnopolskiej Wystawie Najlepszych Dyplomów Akademii Sztuk Pięknych 2017.

28 lipca 2017, godz. 13:30, Audytorium ASP
(Trag Węglowy 6, I piętro)
 

Paneliści:
Bogusław Deptuła
Karolina Plinta
Piotr Sarzyński
Karolina Staszak
|Iwo Zmyślony
 

Moderator:
Zbigniew Mańkowski

Wyjaśnienia dotyczące przedmiotu dyskusji:

Kolejna edycja Najlepszych Dyplomów Akademii Sztuk Pięknych w przestrzeni Zbrojowni Sztuki ASP w Gdańsku przed nami. Także temu wydarzeniu towarzyszy panel dyskusyjny wokół spraw, zagadnień i idei, które mogą wynikać z kilku faktów: po pierwsze, że specjalistyczne jury wybrało reprezentację najlepszych artystycznych prac studentów z kraju; i po drugie, jak to wynika z wszelkich wyborów, towarzyszą im kontrowersje, pytania i wątpliwości dotyczące już to samego wartościowania twórczego dorobku młodych, już to kwestie zahaczające o poziom ujawnianej artystycznej pracy, o jej walory artystyczne czy  estetyczne; po trzecie, wartościowanie w sztuce może prowokować do rozmowy wywołującej  szersze konteksty: idee czy tendencje artystyczne, dialog ze sztuką poprzedników, czy nawet stawiane pytania o przyszłe drogi twórczości i praktyk związanych z szeroką pojętą sztuką.                            

W istocie w trakcie panelu chcemy wyjść poza najczęściej akcentowaną przy podobnych wydarzeniach oczywistą sprawę, mianowicie, że młodzi adepci poszukują własnej, indywidualnej drogi i zmagają się z nadaniem swojej pracy adekwatnego do swoich eksploracji wyrazu. Pragniemy także postawić i zaakcentować kilka innych, wydaje się ważnych, spraw, poza jeszcze jedną ogólną, idąc za wskazaniem klasyka Charlesa Baudelaire: „Często oceniając obraz kierować się będę jedynie sumą idei i dumań, które pozostawi w moim umyśle”. (...)

1. Sprawa pierwsza może łączyć się z wielkim twórczym problematem, jakim staje się samo w sobie „ja” twórcze. Czy może być ono jako takie samo sobie  „sterem, okrętem”? Czy może funkcjonować, jak ujmuje to Czesław Miłosz, na zasadzie „życia na wyspach”? Czy wreszcie uznaje się za początek i koniec swojej kondycji? Wiadomo, praktyczna nauka artystycznego rzemiosła wiedzie przez ścieżki i bezdroża realizacji siebie, czy własnego wnętrza/zewnętrza, czy wreszcie dotyczy ona sztuki wyrażania siebie i swego mikroświata, a potem kształtowania, przelewania go na mikroświat artystycznej formy. Rzecz jednak w tym, czy tym eksploracjom towarzyszy konstruktywna praktyka związana z jakże potrzebnym feedbackiem. „Ja”, co prawda, jest źródłem twórczości, ale takie „ja”, które żyje i oddycha w rozmowie, w możliwym spotkaniu z innymi „ja”; które także buduje swoiste mosty do innych oczu, serc, rąk i ust. Słowem, czy młodych twórców obchodzą odbiorcy? Czy funkcjonują w paradygmacie egocentrycznym, czy działają w paradygmacie współtworzenia/-działania/-bycia? W jaki sposób i czy w ogóle odbiorcy są uwzględniani w procesie twórczym?

2. Z powyższą kwestią wiąże się także i druga sprawa, dotycząca sposobu życia i działania młodych twórców, którzy, oprócz licznych obowiązków, wychodzących poza pracę twórczą, mają jeden podstawowy cel – służyć własnej twórczości. Jednak współczesność utrudnia i komplikuje im podstawowe zadanie, skłaniając ich bardziej do tego, co powinni czynić, czy co powinni robić, jaką taktykę przyjąć niż miast tego - zwracać uwagę na to, co jest wartościowe, co rodzi podziw czy miłość. Jak wobec tego służą własnej sztuce młodzi artyści? Jaka jest ich taktyka/polityka działania? Czy na ich twórczej drodze zwyciężą możliwe poszukiwania źródeł twórczości, które mogą być źródłami niezwykle twórczej siły? Za takie wciąż niedoceniane źródło można przyjąć i uważać w praktyce artystycznej doświadczenie we wszystkich związanych z nim wymiarach: zmaganiem się, zmierzaniem do-, byciem blisko świata/ ludzkiej rzeczywistości, zarazem byciem świadkiem wielowymiarowego życia, przeżywanych „świato-widzeń” i  „świato-odczuć”. Czy realne doświadczenie zwycięża i może pokonywać zrozumiałe odruchy – jak niekiedy podkreśla krytyka – takie jak:  „parcie na karierę” czy „szantaż emocjonalno-intelektualny”?

3. Trzecia kwestia z kolei może wiązać się z niemodnym dziś tematem wyobraźni, zasłanianej i często zastępowanej stylem. Jaka jest prezentowana tu i teraz wyobraźnia młodych twórców, czy odnosi się ona do idei własnych poszczególnych twórców, czy karmi  się naśladownictwem, społecznym i medialnym spektaklem, rezygnując zarazem z ryzyka poszukiwania światów wciąż dla nas ważnych? Staje się „sztuką dla sztuki”,  czy też wychodzi poza jako takie działanie, stając się jednocześnie odkrywaniem życiodajnej siły i potrzebnej ludzkiej energii, ale także nowych idei, czy nieodkrytych dotąd możliwości? Wydaje się, że wciąż aktualne jest twierdzenie klasyka, że wyobraźnia kieruje naszym poznaniem.

4. I wreszcie kwestia ostatnia: w murach Zbrojowni Sztuki przyjęła się idea rozbrajania sztuki, krytyczne spojrzenie na osiągnięcia - w tym przypadku młodych twórców. Wiązałoby się to ze spojrzeniem na nie bez uprzedzeń, ale też z możliwą wnikliwością umożliwiającą dostrzeganie prawdziwej wrażliwości artystycznej i arkanów artystycznej strategii, a także - odróżnianie  tym samym pośród tego pustych zabiegów i artystycznych sztuczek. Jak pisze pomysłodawca idei „rozbrajania sztuki”: „Nie chcemy jednak demobilizacji sztuki ani odebrania jej swoistej siły rażenia. Chcemy raczej obezwładnić mity i stereotypy jej dotyczące oraz wytrącić dyskurs o sztuce z rąk demagogów czy cyników, fundamentalistów czy zwykłych populistów”.

 

Patronat Honorowy: Prezydent Miasta Gdańska, Marszałek Województwa Pomorskiego

Mecenat: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Samorząd Województwa Pomorskiego, Stowarzyszenie Autorów ZAiKS

Patroni medialni: TVP Gdańsk, trójmiasto.pl, O.pl, Arteon, Kultura Dostępna, Format, Szum, Radio Gdańsk